De Competitie, Noordwijk 25 oktober

Daar loopt ze dan, Ali van Dijk, net zeven jaar geworden op weg naar de limonadefabriek van Salman...dubbeltje feestgeld om te besteden maar alle wisselgeld terug. Lekker glaasje prik......dat kan: Zo, kan nog net, pak de motor en op naar  Theetuin De Viersprong, lekker effe een theetje doen, of beter nog we doen een High Tea-tje. Lekker met scones, en clotted cream, en sandwiches en een koekje en een snoepje, en bonbonnetje.....u weet wel: Heel Holland Bakt......heel Engeland ook trouwens. Maar nu op zoek naar de theetuin.......zet uw navigatie maar uit........allang verdwenen en opgegaan in het 'kunstwerk' van de Provinciale Snelweg......Kunstwerk? Nou gewoon het viaduct.

Aan de buitenste grens van Noordwijk richting Katwijk lag theetuin 'De Viersprong'. Je kon er naartoe op de fiets, met de 'motor' of de auto. Geen alcohol voor de bestuurders der moterrijtuigen: DRINKT SALMAN's LIMONADES. De frisdranken worden gebrouwen in 'De Eerste Noordwijkse Limonadefabriek Th.C. Salman' en is gevestigd aan de Wilhelminastaat 25 in de voormalige limonade fabriek 'Klein, Rein en fijn' in combinatie met Café Nooitgedacht.

 

 

Limonadefabriek "Klein, Rein, Fijn" en café 'Nooitgedacht'. Dan ontdekt Noordwijkse Huizen tussen de toeschouwers in de Wilhelminastraat van de parade ter gelegenheid van 100 jaar badplaats een paar bekende gezichten......zomerhuisbewoners uit veel vroegere jaren, Corrie en Aad van den Berg met zijn jongst geborene op de arm.......leuk weerzien. 

De Competitie, Noordwijk 24 oktober

Een aardig voorbeeld van 'wie' die riante villas in Noordwijk aan Zee voor vast of voor tijdelijk bewoonden is wel het echtpaar Lignac. Tot 23 september 1920 is Klein Zwitserland de tijdelijke residentie van George Otto Emil Lignac. Hij werd geboren op 31 augustus 1891 in Pasoeroean op Java als zoon van een burger-ambtenaar. Hij studeerde medicijnen in Leiden en trouwde op 10 oktober 1916 met zijn liefste Jetty, Henriette Rosa Enthoven. Zij werd op 18 april 1895 te Den Haag geboren als dochter van Maximiliaan Hendrik Enthoven en Adriana Hijmans, dochter van Martinus Hijmans, Heer van Wadenoijen die werktuigbouwkundig ingenieur was en directeur van de Pletterij L.J. Enthoven & Comp. alsook eigenaar van het technisch bureau 'Holland Automobile' in Den Haag en kwam in 1943 om het leven in Kamp Westerbork.

 Na hun huwelijk vertrok het jonge paar naar Indië waar George een baan kreeg als leraar aan een school voor inlandse artsen in Weltevreden (Batavia). Rond 1920 keerde het echtpaar Lignac terug naar Nederland waar George conservator en privaat-docent werd in de pathologische anatomie en de gerechtelijke geneeskunde aan de Rijksuniversiteit Leiden. In 1934 wordt George daar benoemd tot gewoon hoogleraar pathologische anatomie als opvolger van Nicolas Philip Tendeloo. Het echtpaar Lignac kreeg twee zoons, George(1917) en Leo geheten. In 1921 treedt hij op als getuige deskundige in de vergiftigingszaak te Lisse, een zaak die u niet mág missen!

 

 Het echtpaar Lignac kwam op 5 september 1954 om het leven bij een vliegtuigongeluk bij Shannon-Airport in Ierland. Hun vliegtuig crashte vlak nadat het na een tussenlanding was opgestegen voor een KLM-vlucht van Amsterdam naar New York.

Villa Klein Zwitserland was zeer gunstig gelegen met prachtig uitzicht aan den Ouden Zeeweg te Noordwijk aan Zee , in de onmiddellijke nabijheid van het eindstation der Electrische Tram. Op enkele minuten afstands van de zee en tegenover het drukbezochte tennisveld, en.....ook niet onbelangrijk: Ze was te huur! Voor honderd gulden in de maand mocht je er inclusief meubilering van genieten! Dat deed de familie van Dr. Lignac. Lees over hun opzienbarende geschiedenis meer in de volgende aflevering!

Koloniehuis van het Centraal Genootschap "Noordwijk" huisvest 47 uit de afdelingen Lisse, Rotterdam, Utrecht en Velp. 25  kinderen van de Coop. Broodb. en Verbruiksv. "Vooruitgang" mogen worden verpleegd, gedurende 4 weken in deze  gezondheidskolonie te Noordwijk aan Zee.

Mooi was dat......een koloniehuis voor bloedarme, zwakke kinderen....bleekneusjes- om  het maar eens in goed Noordwijks te vermelden. Zes en veertig stuks konder er worden ondergebracht in  de door het  Centraal-Genootschap gehuurde dubbele villa 'Noordwijk"aan de Oude Zeeweg in Noordwijk aan Zee.

Het was een hele klus: vijftig bleekneusjes in bedwang houden, dat lukte aardig maar het gevaar kwam van buiten  af: 7 knapen van 10 tot 13 jaar zagen  kans leegstaande villa's te  beroven. Hoofdpijn hebben ze  naast de cel  zeker aan overgehouden. Zestien flessen wijn dronken de rovers......

DE blog zou de blog niet zijn als u niet al vroeger of later met het gebouw had kennisgemaakt.  Hier alvast  het knipsel uit het Rotterdamsch Nieuwsblad.

Koloniehuis van het Centraal Genootschap "Noordwijk" huisvest 47 uit de afdelingen Lisse, Rotterdam, Utrecht en Velp. 25  kinderen van de Coop. Broodb. en Verbruiksv. "Vooruitgang" mogen worden verpleegd, gedurende 4 weken in deze  gezondheidskolonie te Noordwijk aan Zee.

De Competitie, Noordwijk 23 oktober

 De aflevering van vandaag brengt u terug naar de vreselijke storm van oktober 1869 die verschrikkelijk veel schade bracht aan de zeevisserij. Ten koste van veel mensenlevens. Met behulp van de plaatjes uit de plaatjescollectie van Erfgoed Noordwijk wordt u het verhaal aanschouwelijk onder ogen gebracht. Noordwijk op zijn echtst! Lang voor het gefortuneerde deel van de  bevolking van Europabezit nam van het Noordwijkse duin- en strand gebied lagen er de bootjes waarmee de mannen de kost verdienden voor vrouw en kinderen.  

 

Ach, het verhaal vertelt zichzelf: Het schip, de bom, verlaat de plaats waar hij in gereedheid werd gebracht voor de reis, wordt op het strand voor vertrek uitgerust met de bij de rederij aangemonsterde bemanning, voorzien van leeftocht en gereedschap, en vertrekt naar zee. Behouden vaart. Niet altijd komt het schip behouden thuis. Niet de bom van Jacob Vink. Zijn gezin blijft vaderloos en zonder inkomsten achter. De vrouwen moet in hun eigen onderhoud en in dat van haar kinderen voorzien. Sprokkelen brandhout of jutgoederen op het strand en maken de huizen schoon van de notabelen die hun dan een aalmoes geven met een bijdrage aan het Zeerampen Fonds. En als de zee dan weer iets kalmer is, gaan de mannen terug de zee op. Vangen een visje en verkopen het voor 12 gulden de twintig.

 DE VIS  WORDT DUUR BETAALD !

 

Twee bootjes varen uit die dag in een onstuimige zee. De vrouwen wachten in angstige spanning. Met levensgevaar uitzeilen in een stormachtige zee, terugkeren met een snees schelvissen waarvan de afslag 's avonds aan het strand door de dorpsafslager Klaas van de Meulen. Opbrengst voor de 20 visjes is 12 gulden. Een uitzonderlijk goede marktprijs!   "Men kan dit hier wel als een zeldzaamheid aanmerken"!

De Competitie, Noordwijk 22 oktober

Mooie opname uit het archief van Beeldbank Leiden.......voor u even wat opgeblazen zodat de datails wat beter kunnen worden bekeken. De Villa draagt de naam "De Luwte". Om een idee te hebben van de ligging: u ziet links op de foto nog net een gedeelte van Villa Ruys,  in het midden Haesduynen met in de diepte nog Villa Kareol, waar ooit de Nederlandse Caruso, Jacques Urlus woonde. Daarnaast "De Luwte" en daar weer naastgelegen een stukje duingrond, waarop kortgeleden een nieuwe villa is verrezen......mooi uitzicht op het dorp hebben ze daar zeker! Maar.....nu de hamvraag......was De Luwte, inmiddels vermeerderd met een verdieping erop, eerder het  Vreewijk waarover de rest van deze aflevering gaat?

Jenni Camminga en Vreewijk , het is op de kop af 141 jaar geleden dat ze in Harlingen werd geboren. Altijd mooi om iemands geboortedag te herdenken. Jenni Camminga, dochter van stuurman Douwe Camminga en Albertje de Vrugt.........later runt ze een pension voor kinderen,  na eerst een carriére als verpleegster tehebben opgebouwd,  in Noordwijk en komt daar op 47 jarige leeftijd te overlijden.........mooi ondernemerschap van een -kun je toch wel aannemen- geëmancipeerde dame. En die villa.....Vreewijk?  Nog altijd niet uitgezocht wat er in later jaren van is geworden......excuses, misschien kunt u het voor deze eerzame blogger aanvullen.......ben benieuwd!

Het leven van Jenny Kamminga valt in een paar regels neer te pennen. Geboren in Harlingen op 22 oktober 1874 om 1 uur in de vroege morgen. Haar moeder Albertje de Vrugt wordt bij de bevalling bijgestaan door de vroed- en heelmeester Daniël Snijder, haar vader Douwe Kamminga, stuurman van beroep,  zwerft ergens op de wereldzeeën en kan zijn echtgenote niet terzijde staan. Jenny arriveert op 21 januari 1914 , als ziekenverpleegster vanuit Leiden in Den Haag waar ze bij de weduwe van der Heyden aan de Copernicusstraat 43 onderdak vindt. Niet voor lang: op 10 januari 1916 neemt ze haar intrek in Villa Vreewijk te Noordwijk aan Zee waar zij een zomerverblijf voor Kinderen en jonge Meisjes aanbiedt met als Doel: Gezellig Huiselijk verkeer. Vreewijk aan de Beethovenweg 3 wordt De Luwte aan de Boerhaveweg 21 waarna zij  op 21 december 1921, 47 jaren jong komt te overlijden.

De Competitie, Noordwijk 21 oktober, Cynthia McLoad en Joseph de Veer

Hoe Duur Was de Suiker, alweer twee jaar geleden dat de film "Hoe Duur Was de Suiker een diepe indruk achterliet en het voornemen het boek te lezen met de gelijknamige titel......toch kwam het er niet van, de aanschaf van het boek, nog de concentratie op het lezen. Wat er wel kwam was het speuren naar Noordwijkers met een verbintenis met het slavenverleden. Het bleken er meer te zijn dan je ooit zou vermoeden. De elitair aanbeden kostschoolhouder Josef de Veer had er een niet te negeren relatie mee, zeker via zijn  nageslacht. De familie van Urk  heeft er zijn 'Roots'. De vele vrachtvarende kapiteins die er hun rijkdom aan verdienden, zelfs in de gestrande schepen voor Noordwijks kust is iets van die geschiedenis terug te vinden zoals bij de wonderlijkbare redding van de Generaal Barker door dominee  Abraham van Rooyen . Moet nodig weer eens zoeken.........

 De Muze! Welke muze vraagt u zich misschien vertwijfeld af? Gewoon, onze eigen Muze, het Theater annex filmzaal van Noordwijk aan Zee. Het was er nog niet van gekomen, de breed aangekondigde speelfilm naar het boek van Cynthia Mc Leod te gaan zien, maar met de bioscoop zo dichtbij op de hoek dat zelfs de meest vreselijke regenvlagen geen belemmering kunnen vormen om de  "De Muze" te bezoeken is het er op deze zondagavond dan toch gelukkig nog van gekomen. Het bijkomende aardige van zo'n plaatselijke bioscoop met af  en toe een voorstelling is dat je er altijd wel iemand ontmoet die je lang niet hebt gezien of gesproken, mooie gelegenheid om er de pauzetijd mee te vullen. Mooi! Maar nu de film! Bijzonder de moeite waard met een indringend beeld van hoe het allemaal geweest is. Zelf gaan kijken,  de eerstvolgende gelegenheid  is de aanrader van Noordwijkse Huizen en wie zei er nu ook al weer dat Cynthia Mc Leod in Noordwijk woont of woonde? Weet het niet, een mens hoort vaak té veel!

Misschien bent u ook op de hoogte met de geschiedenis van Noordwijkse families die ooit hun leven leefden in relatie tot de slaven in Suriname. Bij "Mijn Noordwijkse Afkomst" komt u ze in twee blog-afleveringen tegen.1. Henri Marius Willem van Urk 2. Hendrik Willem Geert van Urk .

Of de planter Henry Tyndall, geboren op 5 augustus 1818 in Berbice, - op zijn Hollands 'De barrebiesjes' genaamd- en van beroep Planter in Suriname, overleden te Brussel maar ooit woonachtig aan de Voorstraat in Noordwijk Binnen waar hij op 11 mei 1826 met Maria Frederika De Veer, dochter van Josef de Veer huwde.

 Maar op die geschiedenis moet u nog heel even wachten.